دهمين شماره خبرنامه الكترونيكي كشف آينده با عنوان "برنامهريزي براي آينده" و اين مطالب منتشر شد:
يادداشت سردبير: چرا بايد براي آينده برنامهريزي كنيم؟
برنامهريزي براي آينده
دنياي مجازي: دورهي آيندهنگاري راهبردي
همايش آيندهنگاري نوآوري در تحقيق و توسعه
كنفرانس ملي خلاقيتشناسي
كنفرانس آينده جهان 2009: نوآوري و خلاقيت در جهاني پيچيده
جهت دانلود اين خبرنامه با فرمت پي دي اف و حجم 21/1 مگابايت روي روي پيوند زير كليك نماييد:
نهمين شماره خبرنامه الكترونيكي كشف آينده با عنوان "آيندهپژوهي راهبردي" و اين مطالب منتشر شد:
يادداشت سردبير: آيندهپژوهي راهبردي چيست؟
چگونه يك آيندهپژوه راهبردي باشيم؟
دنياي مجازي: مجلهي علمي اچ پلاس
معرفي كتاب: راهنماي گام به گام آيندهپژوهي راهبردي
همايش آيندهنگاري نوآوري در تحقيق و توسعه
كنفرانس آينده جهان 2009: نوآوري و خلاقيت در جهاني پيچيده
گاهشمار آيندهپژوهي
جهت دانلود اين خبرنامه با فرمت پي دي اف و حجم 817 كيلو بايت روي روي پيوند زير كليك نماييد:
هشتمين شماره خبرنامه الكترونيكي كشف آينده با عنوان "شکوه دلفی" و اين مطالب منتشر شد:
يادداشت سردبير: خاستگاه پیدایش روش دلفی در آيندهپژوهي
شکوه دلفی
دنياي مجازي: راهنمای روش دلفی
همايش آيندهنگاري نوآوري در تحقيق و توسعه
كنفرانس آينده جهان 2009: نوآوري و خلاقيت در جهاني پيچيده
گاهشمار آيندهپژوهي
جهت دانلود اين خبرنامه با فرمت پي دي اف و حجم 11/1 مگا بايت روي روي پيوند زير كليك نماييد:
هفتمين شماره خبرنامه الكترونيكي كشف آينده با عنوان "شگفتيسازها" و اين مطالب منتشر شد:
يادداشت سردبير: جايگاه شگفتيسازها در آيندهپژوهي معاصر
شگفتيسازها
پيتر شوارتز: شگفتيساز معاصر
دنياي مجازي: آكادمي آيندهپژوهي
همايش آيندهنگاري نوآوري در تحقيق و توسعه
كنفرانس آينده جهان 2009: نوآوري و خلاقيت در جهاني پيچيده
گاهشمار آيندهپژوهي
جهت دانلود اين خبرنامه با فرمت پي دي اف و حجم 741 كيلوبايت روي روي پيوند زير كليك نماييد:
نوشته: سيد عليرضا حجازي
براي كساني كه يادگيري تكنيك ها و روش هاي آينده پژوهي را آغاز كرده اند، يادگيري مطالب مربوط به مطالعه آينده و روندهاي آن مانند ديگر علوم و فنوني كه ممكن است تا كنون آموخته باشند، تنها به عنوان مقوله اي مجزا و مشخص در نظر گرفته مي شود. اين در حالي است كه يادگيري فنون آينده پژوهي به نوبه خود مي تواند به بهبود كيفيت يادگيري افراد كمك كند. از اين رو وقتي كسي به حوزه آينده پژوهي قدم مي گذارد تنها به يادگيري مجموعه اي از فنون و روش ها و كسب دانش آينده مبادرت نمي كند، بلكه ناخودآگاه كيفيت يادگيري خود را ارتقا مي دهد و اين امر سبب مي شود تا بتواند در يادگيري ديگر مطالب، علوم و تخصص ها مهارت بيشتري را به دست آورد. مي توان اين تاثير را تاثير اجتماعي يا آموزشي و حتا دانشگاهي آينده پژوهي دانست.
آينده پژوهي آنلاين
http://www.ag.arizona.edu/futures/
يکي از مفيدترين منابع آنلاين براي آموزش آينده پژوهي دوره اي است که توسط دانشگاه آريزونا در نشاني اينترنتي بالا راه اندازي گرديده. پس از ورود به اين وب سايت، سه عنوان اصلي توجه شما را جلب مي کند: نقشه سايت، تکاليف و راهنماي دانشجو. محتواي اصلي سايت در 5 گروه طبقه بندي شده است که شامل اين موارد مي باشد:
مقدمه، آينده ها در يک نگاه، امکانات کلاسي، منابع، پيوندهاي آني. در بخش مقدمه سه محور مد نظر قرار گرفته است: معرفي دوره، اطلاعات مفيد براي ميهمانان و تاريخچه دوره.
نوشته: سید علیرضا حجازی
اسطوره گیل گمش از نظر توجه به توانایی ها و استعداهای بالقوه انسان و عشق به زندگی و تلاش بي پایان براي رهايي از مرگ همان قدر شایان توجه است که کوشش دانشمندان امروزی برای غلبه بر مرگ و افزایش عمر و سلامتی انسان شايسته قدرداني است. گيل گمش دیروز دانشمند ژنتیک امروز است و او همان کسی است که سرچشمه را كشف كرده و به جای جستجوی حقیقت در وادی اوهام و تخیل با بهره گیری از ابزارهای نوين امروزی یعنی دانش و فناوری امکان محقق شدن این آرزوی کهن را در جهان معاصر مي جويد و تلاش می کند به آن دست یابد.
ترجمه: سید علیرضا حجازی
به تازگی پژوهشگران فعال در موسسه پلی تکنیک رنسلیر موضوع جالب توجهی را کشف کرده اند. اگر قدری به این کشف تازه بیاندیشید، شاید آن را حایز اهمیت بدانید. رسیدن اطلاعات دیداری از چشم انسان به مغز از نظر زمانی معادل یک دهم ثانیه طول می کشد. بنابراین تمامی انسان ها می توانند آنچه را که قرار است تا یک دهم ثانیه آینده مقابل چشمان آنها اتفاق بیافتد، ببینند! به این ترتیب آیا همه ما آینده نگر نیستیم؟ در واقع چیزی که ما می بینیم، "پیش بینی" است. اگر این گونه نبود، همه چیز برای ما طوری به نظر می رسید که گویا تصویر آن یک دهم ثانیه پیش ضبط شده است.
نوشته: سید علیرضا حجازی
در تمامی مباحث آینده پژوهی وقتی سخن از ترسیم نموداری به میان می آید که می تواند به شکلی در ادراک صحیح آینده توسط مخاطبان نقش داشته باشد، بلادرنگ به یاد نمودار مخروط تردید می افتیم. این نمودار به ظاهر ساده اما بسیار گویا در برخی مواقع به ويژه زمانی که در مرحله آماده سازی ذهن مخاطبان و شنوندگان خود برای تشریح مفاهیم آينده هستيم، نقشی گره گشا را بر عهده می گیرد. می توان گفت تأثیر این نمودار که به اعتقاد من مادر تمامی نمودارهای آینده است، از چندین ساعت صحبت یکنواخت پیرامون پیشینه آینده پژوهی و درک آینده نگری بیشتر است.
نوشته: سید علیرضا حجازی
بخش قابل توجهی از آینده پژوهان جهان هرسال منتظر برگزاری یکی از مهمترین ماراتن های آینده پژوهی می شوند که دیدگاه ها و نگرش های نوینی را برای اندیشه ورزی آینده نگر و آینده پیما به ارمغان می آورد. کنفرانس سالانه "جامعه آینده جهان" یا همان World Future Society از پنجم تا هفتم مرداد ماه سال جاری در مرکز این جامعه علمی و آینده پژوهی برگزار می شود. حوزه هایی که در این کنفرانس آینده نگری و آُینده پژوهی به آنها پرداخته می شود شامل: تجارت و مشاغل، روش شناسی های مطرح در زمینه آینده پژوهی، مدیریت و جوامع، آینده های بهداشت و سلامتی، یادگیری و آموزش، منابع و محیط زیست، روندهای اجتماعی و فرهنگی، دانش و فناوری و سرانجام ارزشها و امور روحانی است.
برای تماشا و دانلود هر یک از کلیپ های زیر روی عنوان آنها کلیک نمایید:
نوشته: سيد عليرضا حجازي
اين پرسش براي بسياري از علاقمندان امور آينده مطرح بوده است: "با استفاده از چه ابزار و وسايلي ميتوان آينده را ساخت؟" پاسخ به اين پرسش در پرتوي دانش و مباني نظري آينده پژوهي ميسر است، اما بايد در نظر داشت آنچه در قالب مفاهيم نظري مطرح مي شود تا رسيدن به عمل و شكل و ماهيتي كاربردي فاصله زيادي در پيش دارد. از اين رو ضروري است آگاهي از ظرفيت ها و شرايط محيطي را همواره جزء جدايي ناپذير مباني نظري آينده پژوهي بدانيم و بپذيريم كه بسياري از مفاهيم نظري ممكن است تا مدت ها در قالب مفاهيم و ايده هاي نظري باقي بمانند. افراد، سازمان ها و جوامع هر يك گنجايش منحصر به فردي دارند و براي محقق ساختن "آينده مطلوب" بايد پيش از هر چيز اين ظرفيت ها را در نظر بگيريم. بديهي است ظرفيت هاي مطلوب همواره وجود ندارند و شايد حتا دسترس ناپذير نيز باشند. بنابراين، ظرفيت سازي بايد به عنوان گام نخست در مسير ساختن آينده در نظر گرفته شود. اگر ظرفيت لازم براي تغيير به وجود آيد، در آن صورت ميتوان آينده را ساخت. بر اين اساس شناخت، تحليل و رفع عوامل مقاوم در برابر تغيير پيش شرط اساسي ظرفيت سازي است. بدون ايجاد ظرفيت هاي لازم نميتوان آينده را محقق ساخت.
نوشته: سید علیرضا حجازی
در جستجوی آینده همواره عنصر زمان را با خود به دنبال می کشیم. آگاهی از آینده ناخواسته با عامل جبری زمان همراه است و درک آینده بدون در نظر گرفتن این عامل امکان پذیر نیست! پس چاره کار در چیست؟ آیا سرانجام راه حل ورود به آینده یا به بیان بهتر "زمان" ارایه خواهد شد یا همچنان باید این آرزوی به ظاهر دست نیافتنی را در فیلم های علمی – تخیلی به تماشا بنشینیم؟ درست در لحظه ای که آینده را ولو با بهره گیری از توانمندی تخیل خلاق در برابر خویش حاضر می پنداریم، عنصر زمان وارد می شود و با به صدا درآوردن تیک تاک ساعت حضور واقعی خود را بر آینده ای که "حال" پنداشته شده تحمیل می کند. بار دیگر همه چیز دور می شود و فاصله زمانی خود را میان حال و آینده در می یابیم. این پارادکس همیشگی به ویژگی تمامی مباحثی مبدل شده است که پیرامون آینده مطرح می شوند و جهان آینده را درون گردآب تضادآلود خود فرو برده است.
نوشته: بنفشه رحماني
بعضيها فكر مي كنند آينده را نميشود پيش بيني كرد. كارشناسان ثابت مي كنند كه ميشود. نيازي به كف بيني و فال گرفتن هم نيست. اين بار با روشهاي كاملاً علمي سر و كار داريد. علومي مثل آمار، معادلات ديفرانسيل و نرمافزارهاي كامپيوتري در كنار هم جمع ميشوند و دانشي را ميسازند به نام شبيهسازي كه ميتواند آينده را پيش بيني كند.
ترجمه: سید علیرضا حجازی
به نظر شما شهر سن فرنسیسکو واقع در ایالت کلیفرنیا 100 سال آینده چگونه خواهد بود؟ به تازگی شبکه تلویزیونی هیستوری مسابقه ای را میان مهندسان و طراحان شهری برگزار کرد تا آنها ایده های خود را در رابطه با شهرهای سال 2108 به نمایش در آورند و نشان دهند که آرمان شهرهای صد سال آینده چگونه خواهند بود.
ترجمه گزیده: سید علیرضا حجازی
موسسه آینده پژوهی کپنهاگ کتابی را با عنوان "انسان خلاق" در 104 صفحه با فرمت PDF منتشر ساخته است که به طور رايگان از این نشانی اینترنتی قابل دانلود می باشد:
http://www.cifs.dk/creativeman/CreativeMan.pdf
این کتاب به آینده مصرف کننده، کارمندان و شهروندان پرداخته است. کتاب انسان خلاق تحت سرپرستی کلاوس موگنسن تهیه شده است و چشم انداز جالبی از آینده را در اختیار خوانندگان خود قرار می دهد. کتاب دارای دو بخش اصلی با این عناوین اصلی و فرعی است:
نوشته: سید علیرضا حجازی
تردید و فقدان اطمینان یکی از ويژگی های ذاتی آینده است. اگر قرار باشد آینده آن گونه که ما می خواهیم و می پنداریم از پیش مشخص و معین باشد، دیگر "آینده" نخواهد بود. در واقع همین تردید و عدم قطعیت است که سبب شگفتی و هیجان انگیز شدن آینده و امور مربوط به آن می شود. نمی توان "آینده اندیشی" را با "برنامه ریزی راهبردی" یکی دانست. شکی نیست که کوشش های آینده گرا بر اساس هنر شکل بخشیدن به آینده پایه ریزی شده اند، اما عدم قطعیت و نسبی بودن حالات گوناگون آینده است که سبب می شود از میان آینده های بدیل، "آینده مرجح" را برگزینیم و به آن شکل ببخشیم. گذشته از این، همواره این احتمال وجود دارد که متغیرهای جدیدی به گونه ای کاملاً سر زده از راه برسند و محاسبات پیشین ما را در خصوص آینده دستخوش تغییر و دگرگونی های چشمگیر نمایند. به همین دلیل آینده سنجی یک کوشش مستمر است.
ترجمه: سید علیرضا حجازی
مجله آینده پژوهی فیوچریست در هر شماره خود بخشی را با عنوان Tomorrow In Brief در نظر می گیرد که به معرفی آخرین دستاوردهای دانش و فناوری برای جهان آینده اختصاص دارد. آنچه در پی می آید ترجمه این بخش در جدیدترین شماره نشریه (ژانویه و فوریه 2008) است:
ترجمه: سید علیرضا حجازی
سردبيران مجلهي آيندهپژوهی فيوچریست از سال 1985 تاكنون هر سال جالب توجهترين ايدهها را كه در سالهاي آينده ممكن است مطرح شوند، شناسايي كرده و آنها را در این نشريه منتشر ميكنند. طي سالهاي اخير بخش چشمانداز اين مجله در بردارندهي ايدههايي نظير اينترنت، واقعيت مجازي و پايان جنگ سرد بوده است كه در نگاه نخست به احتمال فراوان باورنكردني بودهاند، اما سرانجام به واقعيت پيوستهاند. در شمارهي جديد اين مجله 10 پيشبيني براي چشمانداز 2008 از اين قرار آمده است.
جامعه آینده جهان (WFS) شماره جدید نشریه فیوچریست (Futurist) را که ویژه آینده اندیشی و آینده پژوهی می باشد، برای ژانویه و فوریه 2008 منتشر ساخت. در این شماره با عناوین زیر رو به رو می شویم:
پایش در وضعیت جهانی و امیدهای آینده
نوشته: سيد عليرضا حجازي
پل تيليش، فيلسوف آلماني مي گويد "اميد" جاذب انسان به سوي آينده است و بي ترديد در اين آينده خواهي "زندگي" نهفته است. جاي شگفتي است كه چرا فيلسوفان و انديشمندان به ندرت به خاستگاه اميد و نيرويي كه مي آفريند، انديشيده اند و آن گونه كه شايسته آن بوده است؛ به آن توجه نكرده اند. بي جهت نيست كه روان شناسان با درك اين واقعيت، كوشش وسيعي را براي شناخت ماهيت رواني اميد و نقش آن در حيات فردي و اجتماعي انسان به عمل آورده اند. گروهي ديگر از دستاوردهاي اين كوشش در فعاليت هاي علمي و هدفمند خود كه با نگرش و تاكيد بر آينده صورت مي گيرند، استفاده كرده اند و به نظر مي رسد اميد همواره پيشران كوشش هاي آينده گرا بوده است.
ترجمه چکيده: سید علیرضا حجازی
نويسندگان: اندي هاينز و پيتر بيشاپ
زبان: انگليسي
تعداد صفحات: 253 صفحه
قيمت: 19 دلار و 95 سنت
ناشر: انتشارات فناوريهاي اجتماعي
بازيكن پيشين بيسبال، يوگي برا گفته بود: ”اگر شما ندانيد كه به كجا ميرويد، ممكن است باد شما را به جاي ديگر ببرد.“ اين گفته به طور كامل خطر عمل بدون داشتن يك هدف مشخص را در خود دارد و كم و بيش نشان ميدهد كه داشتن يك برنامه براي رسيدن به هدف تا چه اندازه اهميت دارد. اگر يك شركت يا سازمان نتواند بيان كند كه قصد دارد به كجا برسد، در آن صورت فاقد ادبيات لازم براي توصيف امور پيچيده و يا بازگرداندن امور به مسير مطلوبتر خواهد بود. اين كه بدانيد در حال حركت به کدام سو هستيد، ايدهي محرك كتاب ”روشهاي آيندهانديشي“ است.
نوشته: سید علیرضا حجازی
اين احتمال وجود دارد که در آینده به جای آموزش "عالی" با آموزش "نه چندان عالی" روبه رو شويم! منظور از آموزش نه چندان عالی، همان آموزش "غیر رسمی" است. به بیانی دیگر آموزش های دانشگاهی در جهان امروز در جهت و مسیری حرکت می کنند که خواسته یا ناخواسته به گسترش آموزش های غیر رسمی کمک می کنند، آن هم با سهولت و سرعتی به مراتب بیشتر از آنچه که آموزش های رسمی و سنتی برای رسیدن به جایگاه کنونی خود طی کرده اند. دانشگاه های پيشرو این واقعیت را درک کرده اند و با برچیدن دیوارهای بلند و دروازه های قدیمی می کوشند خود را با تحولات دنیای جدید و دیجیتالی همگام سازند. در جهان امروز دیگر دانش و آموزش عالی از انحصار دانشگاه ها خارج شده است و دانش پژوهان در دانشگاهی به وسعت اقیانوس اینترنت به کسب دانش و آگاهی آن هم متناسب با نیاز و واقعیت های جهانی که در آن زندگی می کنند، می پردازند.
نوشته: سید علیرضا حجازی
وقتی با افکار و ایده هایی رو به رو می شویم که مربوط به زمانهای گذشته هستند اما همچنان در جهان امروز جذابیت و کارایی دارند، این پرسش در ذهن ما شکل می گیرد که راز این ماندگاری در چیست؟ آیا صاحبان این افکار و ایده ها افرادی بوده اند که جلوتر از زمان خود زندگی می کرده اند؟! و آیا واقعاً می توانیم جلوتر از زمانی که در آن به سر می بریم، باشیم و در آن زندگی کنیم؟! چه ویژگی هایی در یک آینده پژوه واقعی وجود دارد که گمانه زنی های او را به آینده های اجتناب ناپذیر مبدل می سازد؟
نوشته: سيد عليرضا حجازي
انجام هر فعاليت علمي مانند بسياري از ديگر فعاليت هاي هدفمند نيازمند روش و شيوه مناسبي است به گونه اي كه دستيابي به هدف اصلي يعني آگاهي از يك امر و ابعاد گوناگون آن ميسر شود. بديهي است آينده نگري نيز در مقام يك كوشش علمي و هدفمند كه به منظور كسب آگاهي از آينده و رويدادهاي آينده صورت مي گيرد، به روش شناسي مناسب خويش نياز دارد. آگاهي از روش ها و به بيان بهتر روش شناسي آينده مي تواند ديدگاهي علمي را در اختيار علاقمندان به امور آينده قرار دهد و آنان را در كوشش هاي آينده گراي خود ياري نمايد. اين روش شناسي آينده نگري است كه پژوهش هاي آينده محور و به طور كلي آينده پژوهي را از ارزش و جايگاه شايسته فعاليت هاي علمي برخوردار مي سازد. از اين رو آگاهي از شيوه هاي آينده نگري را مي توان گام نخست در هر كوشش علمي كه با هدف گذاشتن سنگ بنايي براي آينده به عمل مي آيد، به شمار آورد.
نوشته: سيد عليرضا حجازي
يكي از ويژگي هاي جالب توجه گوگل (Google) اين است كه با استفاده از قابليت روندها (Trends) مي توان از آخرين وضعيت جستجوي انجام شده در رابطه با يك كليد واژه آگاه شد. اگر در اين نشاني اينترنتي: http://www.google.com/trends واژه Futurist يعني آينده پژوهان را كاوش كنيد، نتايج جالب توجهي را از سال 200۴ تا سال جاري ميلادي يعني 2007 در اختيار شما مي گذارد كه مهمترين آنها عبارتند از:
نويسندگان: دكتر سعيد خزائي و سيد عليرضا حجازي
از ميان ديدگاه هايي که تاکنون پيرامون آينده و آينده نگري مطرح شده اند، رويارويي ميان دو ديدگاه اصلي نسبت به ديگر ديدگاهها چشمگير تر از بقيه بوده و پيشينه بيشتري داشته است. ديدگاه نخست که از سوي آينده انديشان دنياي معاصر و به اصطلاح مُدرن اتخاذ شده است و از آن با عنوان "آينده گُزيني" ياد مي شود، بر اين اعتقاد است که انسان متمدن به دليل برخورداري از عقل و اختيار مي تواند از ميان آينده هاي گوناگون بهترين آينده را متناسب با اهداف و منافع خود برگزيند و براي محقق ساختن آن اقدام کند. در مقابل اين ديدگاه، ديدگاه ديگري با عنوان "آينده باوري" که مبتني بر تجربه هاي تاريخي است، بر اين اعتقاد است که آينده از پيش براي انسان رقم زده شده است و آدمي چاره اي جز رويارويي با آينده محتوم و پذيرش آن ندارد. هر يک از اين دو ديدگاه براي اثبات حقانيت خود دلايل و براهيني را ارايه مي کنند که در جاي خود شايان توجه بوده و در برخي مواقع حتا انکارناپذير نمايان مي شوند. جدال ديرينه ميان اين دو ديدگاه و طرفداران آنها در شرايط عادي پايان ناپذير به نظر مي رسد و علاقمندان به امور آينده را در گردابي از سرگرداني گرفتار کرده است، لذا مداخله اي عاقلانه و منطقي براي پايان دادن به اين جدال بي حاصل ضروري است؛ کوششي به نام "آينده پذيري" براي همگرايي ديدگاههاي متقابل که مي تواند گامي موثر در ساختن آيندهاي بهتر براي همگان باشد.
نوشته: سید علیرضا حجازی
آینده انديشي در مقام یک فرایند ذهنی دارای آناتومی ویژه ای است که آگاهي از خاستگاه آن می تواند در پی بردن به ابعاد ناشناخته ی آینده اندیشی و پرورش ذهن های آینده گرا نقش شایان نوجهی داشته باشد. زیربنای آینده اندیشی نیز مانند هر فرایند ذهنی دیگری پدیدار شدن حالتی از ذهن است که آن را آگاهی می نامیم. بنابراین پیش از پرداختن به ذهن آینده انديش و تشریح آناتومی آن، شناخت آگاهی و ماهیت آن به عنوان یک وضعیت روانی امري ضروری است.
نوشته: سيد عليرضا حجازي
بر خلاف باور عمومي که "تغيير" را امري تدريجي مي دانند و گمان مي شود وقوع يک "تغيير بنيادين" مراحلي را طي مي کند و در نهايت به عنوان يک "تغيير" معرفي مي شود، در موارد بسياري "تغيير" مانند يک "سونامي" عمل مي کند و امواج تغيير غافلگيرانه از راه مي رسند و محيط پيشين را آنچنان دستخوش شرايط جديد مي سازند که چاره اي جز سازگاري با اين محيط جديد باقي نمي ماند. در حقيقت آنچه که تغيير را اجتناب ناپذير مي سازد زوال پذيري محيط پيشين و استعداد فزاينده ظهور محيط جديد است. اين امر در محيط هاي سازماني و اجتماعي به خوبي قابل مشاهده است و دغدغه اصلي آينده پژوهان و دست اندرکاران تغييرات سازماني در وهله نخست شناسايي امواج پيش قراول اين سونامي و در مرحله بعد سوار شدن بر اين امواج آرامش يافته آن تا رسيدن به ساحل "آينده" است.
نوشتهي: سيد عليرضا حجازي
زماني كه آلبرت انيشتين گفت: ”تخيل از علم بالاتر است.“ به طور حتم چيزي را در ذهن داشت كه نمي توانست آن را مانند هميشه با فرمول و عدد بيان كند. عاملي كه منجر به چنين اظهار نظري از سوي خالق نظريه نسبيت شد شايد براي خود او نيز ناشناخته باقي مانده بود، اما قدرت شگفت انگيز تخيل را دريافته بود و فهميده بود كه نظريه پردازيهاي خود را مديون دانسته هاي پيشين نيست، بلكه مديون اين هنر ارزشمند است؛ هنري كه آينده مرجح را براي ما رقم مي زند.
ترجمهي: سيد عليرضا حجازي
يكي از محدوديتهاي اساسي در بسياري از روشهاي پيشبيني وروش دلفي آن است كه اين روشها تنها پيشبينيهاي محدودي را فراهم ميسازند. به بيان ديگر، رويدادها و روندها يك به يك پيش بيني ميشوند، بدون آن كه اشارهي آشكاري به تاثير احتمالي آنها بر روي يكديگر شود. اغلب رويدادها و روندها كمابيش و به گونهاي با يكديگر مرتبط هستند. وابستگي ميان اين رويدادها و روندها را ميتوان براي پيشبينيهاي استوارتر و دقيقتر مورد توجه و ملاحظه قرار داد. تحليل تاثير متقاطع كاستيهاي موجود در روش دلفي در سازوكار كشف دو جانبهي نتايج انحصاري يا متقابل را برطرف ساخته است. بر همين قياس، دستيابي همزمان به برخي از نتايجي كه از طريق روش دلفي پيشبيني ميشود، ميتواند دشوار و يا حتا غيرممكن باشد.
"آموس اوری" دانشمندي است كه به طور علمی نشان داد امکان سفر در زمان وجود دارد. اکنون دانش نظری لازم وجود دارد و ميتوان تاکید كردد ساخت ماشین زمان به طور نظری ممکن است.
ساختار ریاضی این کشف، در آخرین شماره مجله علمی "تفسیر فیزیک" منتشر شد. آموس اوری پروفسور دانشگاه تکنولوژی اسرايیل، به کمک مدلی ریاضی امکان سفر در زمان را ثابت کرد. نتیجه گیری اصلی اوری چنین است که "برای ساخت ماشین زمان که مناسب چنین سفری باشد، نیاز به نیروی گرانشی عظیمی است".
این دانشمند در طرح خود از نتیجه تحقیقات "کورت گدل" در سال 1949 استفاده می کند که طبق آن نظریه نسبیت وجود مدل های مختلف فضا و زمان را مفروض دارد.

نوشتهي: دكتر سعيد خزائي
پنجاه سال پيش از اين، آيندهپژوه نامدار فرانسوي ”دو ژوونل“، كه او را پدر آيندهپژوهي مدرن لقب دادهاند، مؤسسهاي به نام ”فوتوريبل“ تأسيس كرد كه امروز يكي از قطبهاي توانمند آيندهپژوهي در اروپا محسوب ميشود. اينك فرزند او كه خود يك آيندهپژوه است، اين مؤسسه را اداره ميكند.
ژوونل دربارهي فلسفهي وجودي اين مؤسسه گفته بود:
”نميتوانم از اين موضوع متأسف نباشم كه كشور ما، سازمانهاي ما، و مردم ما همه و همه گويي پشت به آينده حركت ميكنند. اين شيوهي عمل هيچ حاصلي جز فرصتسوزي ندارد. ما با ايجاد اين مؤسسه و بسط دانش و معرفت آيندهپژوهي تلاش خواهيم كرد تا نگاه مردم را از گذشته برگيريم و به سوي آينده برگردانيم؛ چيزي كه من آن را چرخش به سوي آينده مينامم“.
نوشتهي: جيمز جي. هيوز
ترجمهي: سيد عليرضا حجازي
چكيده
جامعهي دانش بنيان آينده شاهد شتابگيري روندهايي خواهد بود كه به افزايش هوش انسان خواهد انجاميد. اين روندهاي شتاب گيرنده از صدها سال پيش آغاز شدهاند. بسياري از فناوريهاي همگرا شده اين روند رو به تزايد هوشمندي را امكانپذير خواهند ساخت كه از ميان آنها ميتوان به دانش روان ـ داروشناسي، مهندسي ژنتيك، نانو فناوري و فناوري ارتباطات اشاره كرد. پيشرفت در هوشمندي تنها در مغز افراد شكل نخواهد گرفت، بلكه در سامانههاي اجتماعي، سياسي و اقتصادي نيز پديد خواهد آمد كه اين مغزها را با يكديگر پيوند ميزند. بر اثر افزايش هوشمندي در افراد و جامعه، ما به تدريج الگوهاي مناسبي را براي كاركردهاي اجتماع و جهان طبيعي ايجاد كرده و بهترين شيوههاي دستيابي به سرنوشتهاي انسان را تدوين خواهيم كرد. اما كوشش براي ساختن جهاني هوشمندتر نيازمند تلاشي سياسي براي آزادي بيشتر و برابر براي انسانها است تا همگان بتوانند به طور كامل در تصميمسازيهاي اجتماعي مشاركت داشته باشند و از مزاياي پيشرفتهاي بشري برخوردار شوند.
نوشته: ئي.جي.ماندل
ترجمه: سيد عليرضا حجازي
بررسيهاي جديد نشان ميدهد كه گذشتهي هر فرد ميتواند كليدي براي روياهاي آيندهي او باشد. در جريان آزمايشهايي با استفاده از تصويربرداري پيشرفتهي مغز، دانشمندان دريافتهاند هنگامي كه افراد رويدادهاي آينده را تصوير ميكنند، مراكز عصبي آنان بسيار فعال ميشوند.
كارل زپونار، پژوهشگر ارشد بخش روانشناسي دانشگاه واشينگتن واقع در شهر سنتلوييس، ميگويد: ”اين مطلب به ما نشان ميدهد كه حافظه به اندازهي تصور آينده اهميت دارد و انديشه پيرامون آينده مانند به ياد آوردن گذشته است.“ او افزود: اين يافتهها افزون بر افزايش درك ما از مغز، ميتواند به پژوهشهاي در حال انجام در حوزهي بيخوابي و افسردگي كمك كند.
پايش در آينده و ديدباني آن يكي از نخستين ماموريتهاي آيندهپژوهان و آيندهانديشان است. اهميت اين امر به حدي است كه بر پا ساختن رصدخانههاي دانش و فناوري با هدف رهگيري آنچه كه در اين دو حوزه در پيش است و نيز به منظور جلوگيري از شگفتزدگي فناورانه، در اولويتهاي تحقيقاتي بسياري از كشورهاي توسعه يافته قرار گرفته است. بديهي است رصدخانههاي دانش و فناوري برخلاف رصدخانههاي متعارف ابزارهايي نظير تلسكوپ يا راديوتلسكوپ ندارند، بلكه از سامانههاي ديگري براي رصد آينده استفاده ميكنند كه از آنها به عنوان ”رادارهاي آينده ياب“ ياد مي شود.
نوشته: دكتر سعيد خزائي
در حالي كه تغيير درونمايهي اصلي و بخشي از سرشت فعاليتهاي عصر ما را تشكيل ميدهد، ملاحظهي راهبردي خردورزانه اين است كه آيا تغيير سازمان و بنگاه شما را درگير بحرانهاي مختلف ميكند، يا اين كه شما را قادر ميسازد از آيندهنگاري و پيشنگري در راستاي مديريت تغيير به شيوهاي آرام، آگاهانه و نظامي يافته استفاده كنيد؟ طرحريزي آيندهي يك سازمان، بنگاه يا دولت تنها به وسيلهي تكنيكهاي اطلاعاتي پيشرفته، الگوهاي نوين، قدرت پاسخگويي و محاسبهي علمي امكانپذير است. براي ماندگاري و موفقيت در آينده بايد مهارتهاي پويش محيطي را با ارتباط دادن به اطلاعات برخاسته از سامانهي اطلاعاتي راهبردي دربارهي پيشرفتها در محيط خارجي و تطبيق و تشريح آن در درون سازمان كامل كنيد.
ميگويند هنگامي كه لئوناردو داوينچي، هنرمند و مخترع مشهور ايتاليايي ايدهي كالبدشكافي اجساد مردگان را با دوستانش كه حتا تعدادي از آنها شاگردان خودش بودند، مطرح ساخت؛ همگي گريختند و او با ايدهي كالبدشكافي بدن انسان تنها ماند!
سالها طول كشيد تا دانش پزشكي سر انجام به ارزش ايدهي داوينچي پي برد، اما همواره اين پرسش مطرح بوده است كه چرا اين ايده در زمان خود درك نشد و از آن قدرداني نگرديد؟ آيا داوينچي جلوتر از زمان خودش حركت ميكرد يا آن كه دوستانش در گذشتهاي زندگي ميكردند كه به گمان آنها ”حال“ پنداشته ميشد؟! آيا امروز نيز ما ميتوانيم با اطمينان بگوييم كه در زمان ”حال“ زندگي ميكنيم؟!

آينده پژوهان جملهاي آشنا براي همگان دارند با اين عبارت: ”به آينده خوش آمديد!“. اگر چه اين جمله در نگاه نخست ممكن است تا حدودي مضحك به نظر برسد، اما اين كه بتوان وارد ”آينده“ شد يا اين كه خود را در ميان آن يافت، موضوع در خور توجهي است. مهم اين است كه در جهان فيزيكي منظور از خوش آمد گويي به آينده، خير مقدم گفتن به ”فردا“ است. اگر قدري واقع بينانه به اين موضوع نگاه كنيم، در مييابيم كه اين فردا است كه به سوي ما ميشتابد و در حقيقت اين آينده است كه ما را در بر ميگيرد، بي آنكه در وهله نخست متوجه آن باشيم.
نوشته: اسكات آرمسترانگ
ترجمه: سيد عليرضا حجازي
مردم مايل هستند كه بهاي سنگيني را براي مشاورهي كارشناسان پرداخت كنند. ما با اقتصاددانان مشورت ميكنيم تا به ما بگويند اقتصاد چگونه تغيير خواهد كرد، حقوق و دستمزد زيادي به تحليلگران بازارهاي سهام پرداخت ميشود تا درآمد شركتهاي مختلف را پيشبيني كنند و كارشناسان امور سياسي هزينههاي زيادي را براي رهبران ما منظور ميكنند تا دربارهي آن چه كه در آينده در پيش است، خبر دهند. با اين وجود، شواهد و قرائن موجود حاكي از آن است كه اين بوجهها به نادرستي صرف ميشوند. اما از آن جايي كه افراد اندكي به اين شواهد توجه ميكنند، من فرضيهاي با عنوان پيشبين جاذب را مورد توجه قرار دادهام. مهم نيست كه چه قدر شواهد دربارهي عدم وجود پيشبينها وجود دارد، مهم اين است كه جاذبان براي وجود پيشبينها حاضر هستند مقادير معتنابهي را پرداخت كنند.
براي دريافت متن اصلي مقاله با فرمت PDF به زبان انگليسي اينجا را كليك نماييد.
نوشته: امي رولدر تقدير از نوآوران جوان، جيسون پانتين؛ سر دبير نشريه تكنولوژي ريويو ديدگاههايي را پيرامون چگونگي تفكر نوآوران جوان مطرح ساخته است كه آگاهي از آنها به نظر جالب ميآيد.
به گفته پانتين، ميتوانيم درسهاي ارزشمندي را در زمينه نوآوري از اين نوآوران فاضل بياموزيم.
همان گونه كه در مقالهاي به تازگي پيرامون اين موضوع توضيح داده شده است، اين نوآوران در يك سري از ويژگيها مشترك هستند؛ از تمايل به پذيرش شكست گرفته تا حل برخي از مهمترين مسايل جهان.
به نظر ميرسد اين نوآوران جوان لزوماً افراد مصممي هستند.
بيچـارهتـريـن انسانها در دنيا فرد بينايي است كه فـاقد يك چشمانداز آرماني است .
هلن كلر
هلن كلر يك بانوي نابيناي آمريكايي بود كه به واسطه تلاش و كوشش خستگي ناپذير به شهرتي جهاني دست يافت و براي هزاران نفر از معلولان و ناتوانان دنيا، به الگويي كم نظير مبدل شد. وي كه از ابتدايي ترين تواناييهاي فردي به طور مادرزاد محروم بود، با سعي فراوان يكي از چهرههاي فرهيخته و افتخار آميز تاريخ بشري و عالم انساني گرديد. او در اين جمله كوتاه به مراتب رساتر و سادهتر از هر آيندهپژوهي به توصيف نقش و اهميت چشماندار پرداخته است. آري، به گفته هلن كلر چشمانداز بايد آرماني باشد، حتا اگر ديگران شما را مورد تمسخر قرار دهند.
هنگامي كه سخن از چشمانداز و توسعه آن به ميان ميآيد، بسياري با خود گمان ميكنند كه تدوين يك چشمانداز نيازمند آگاهي از دانش و تجربه ويژه در زمينه مديريت فردي و سازماني است. اين گمانهزني تا حد بسياري قابل قبول است، اما اين گونه نيست كه تمامي انساني هايي كه در طول تاريخ فرصت و موقعيت مطرح شدن در جوامع بشري را يافتهاند؛ با اصول و مباني مديريت آشنا بودهاند و واحدهاي دانشگاهي قابل توجهي را در دانشگاههاي مختلف گذراندهاند.
بخشي از كتاب: قورباغه را قورت بده
نويسنده: برايان تريسي
مترجمين: اشرف رحماني و كوروش طارمي
هر چه اهداف آينده شما روشنتر باشد، تأثير بيشتري روي كارهايي كه در زمان حال مشغول انجام آنها هستيد خواهد گذاشت. با داشتن ديد بلندمدت و آيندهنگري بسيار بهتر ميتوانيد كارهاي فعليتان را ارزيابي كنيد و مطمئن شويد كه آيا اين كارها با آنچه كه هدف نهايي شماست و ميخواهيد در نهايت به آن برسيد مطابقت دارد يا خير.
افراد موفق كساني هستند كه آمادهاند تا لذتهاي كوتاهمدت را به تعو يق بياندازند و با كار و تلاش نتايج بسيار ارزشمندي را در آينده به دست آورند. به عكس، افراد ناموفق بيشتر به خوشيها و لذتهاي كوتاهمدت و آني فكر ميكنند و به آينده خود بسيار كم توجهاند.
معيار يادگيري و دانش در دنياي نوين چيست. پرسش خوب يا پاسخ درست؟
ترجمه: وحيدرضا نعيمي
هاوارد گاردنر استاد شناخت و آموزش در دانشگاه هاروارد معتقد است هوش يك كميت واحد قابل اندازهگيري نيست، بلكه دربرگيرنده 8 توانش است كه حوزههايي همچون زبان، منطق، جنبش و موسيقي را شامل ميشود.
دو دهه پيش كه نظريه هوشهاي چندگانه مطرح شد، آثاري به همراه داشت كه بسيار فراتر از محيطهاي دانشگاهي طنينانداز شد. صاحبان صنايع نيز مشتاقانه از نظريات گاردنر استقبال كردند.
آنان از مدتها قبل متوجه شده بودند كه داشتن بهره هوشي بالا ضرورتاً باعث نميشود شخص كارمند مولد يا خلاقي باشد. حالا پس از گذشت 23 سال، وي نظريات علمي جديدي مطرح كرده است. او در كتاب جديد خود با عنوان «پنج ذهن براي قرن بيست و يكم»، استدلال ميكند قرن بيست و يكم به كساني تعلق دارد كه ميتوانند به شيوهاي خاص بينديشند.
كساني كه نميتوانند تواناييهاي شناختي را پرورش دهند، با آيندهاي تاريك روبهرو هستند كه سرنوشتشان در دست نيروهايي خواهد بود كه اين مسائل را نميتوانند درك كنند. اين قبيل افراد زير بار اطلاعات غرق ميشوند، نميتوانند در محيط كار موفق باشند و نميتوانند تصميمهاي عاقلانهاي در امور شخصي و حرفهاي خود بگيرند.
دكتر سعيد خزائي
هر يك از اين علايم بايد قابليت و توانمندي برخاستن/ قطع شدن در فرايند معنابخشي را داشته باشند [13]. فردي كه ورودي اطلاعات را فراهم ميسازد، انديشههاي خود را به صورت روايي ارايه ميكند. كواوسي [30] اقدام به تحليل شكلهاي مختلف علايم ضعيف يا ايدههاي نوآورانه كرده و دريافته است كه قالب داستان قادر به حمل معاني در فرايند چندگامي معنابخشي است. اين ابزار داراي سه الگوي متفاوت براي گردآوري اطلاعات است. مورد نخست براي ايدههاي منطقي پذيرفته شده در الگوهاي شناختي تحليلي ما، مورد دوم براي پرسشٌهاي تصادفي كه ارتباطي مستقيم با موضوع مورد تحقيق ندارند، مورد سوم براي انگيزش تفكر و تشويق پاسخگو به كنار گذاشتن تفكر تحليلي با كمك ”الگوهاي تفكر دور“ است.
دكتر سعيد خزائي
طبقهبنديها بر اساس قضاوتهاي پژوهشگران و مشتريان اين تحقيق ايجاد شدند. اين طبقهبندي توسط دو پژوهشگر به صورت مستقل انجام گرفت و مشتريان نيز در اين مورد نظر دادند (شكل 2). در اين رابطه، نتيجهي اين بخش تحليل نيز بايد ارزشگذاري شود. عمق پالايه از طريق شمار علايم هر طبقهبندي انعكاس مييافت (به منظور كاهش تاثير تعبير و تفسير، ما اين نكته را پذيرفتيم كه برخي از علايم همپوشان هستند).
دكتر سعيد خزائي
آنسوف با استفاده سه مفهوم به توصيف ساختار پالايهي خود ميپردازد [4]. پالايهي نظارت شامل روششناسي و روشهاي تحليل مورد استفاده در كسب اطلاعات است. هنگامي كه علامت از اين پالايه گذر ميكند، شناسايي شده و از يك پالايهي ذهني گذر ميكند كه شباهت زيادي به الگوي ذهني مورد اشاره در پاراگرافهاي بالا دارد. آخرين پالايه، پالايهي قدرت است كه از يك سو، الگوهاي ذهني با نفوذ در يك سازمان را نشان ميدهد و از سوي ديگر، هنگامي كه يك علامت ضعيف به چالش با ساختار قدرت سازمان ميپردازد، فعال خواهد بود. پالايهي قدرت كار ميكند، در نتيجه مديراني كه اهميت آنها به وسيلهي ناپايداري تازه كاهش مييابد، در مسير چشمپوشي و/يا ايجاد تاخير در اين اطلاعات حياتي ميكوشند. اين مديران اغلب از سنت سازمان پيروي ميكنند.
دكتر سعيد خزائي
چكيده
ادبيات راهبرد، دو دههي پيش با بررسي رفتار علايم ضعيف آغاز شد (اچ.آي.آنسوف[1]، مديريت راهبردي، پرنتيس ـ هال اينترنشنال، انگلود كليفز، انجي، 1984). در حال حاضر رويكرد علايم ضعيف، سرگرم تجربهي يك نوزايي و حيات دوباره در برنامهريزي راهبردي محيط انعطافپذير راهبردي يا چشمانداز جانبي است. هدف ما در اين تحقيق در گام نخست ارايهي نظريههاي توصيفكنندهي پالايههايي است كه علايم ضعيف در فرايند خلق راهبرد بايد از آنها گذر كنند. در مرحلهي دوم ما ساختاري براي پالايههاي اطلاعاتي در فرايند راهبرد ارايه ميكنيم و به اثبات اين مساله ميپردازيم كه سرشت و اهداف و روش به كار رفته در پويش محيطي (ديدهباني) اثري عميق بر نتيجه دارد. در مرحلهي سوم ما كاربرد پالايههاي باز و آشكار براي علايم ضعيف در فرايند راهبرد و در نتيجه ايجاد فرصتي براي سازمان در راستاي اخذ تصميمهاي كنشگرانه و فعال را معرفي ميكنيم.
[1] .H.I.Ansoff
دكتر سعيد خزائي
سيد عليرضا حجازي
جهان آينده پژوهي بدون شك مرهون زحمات ارزشمند و گرانقدر جمع عظيمي از آينده پژوهان است كه دنياي امروز ما را به آينده پيوند مي زنند و در ميان آنان مي توان «النورا ماسيني» را يكي از بزرگترين ها دانست. ماسيني به عنوان يك بانوي آينده پژوه سهم ارزنده اي در پيشبرد دانش آينده پژوهي جهان دارد. اين آينده پژوه گواتمالايي الاصل اگر چه امروز در ايتاليا ساكن است و بيشتر او را يك ايتاليايي مي دانند تا يك گواتمالايي، اما در حقيقت به همه جهان و نه فقط نسل هاي امروز بلكه حتا نسل هاي آينده متعلق است.
در اين مجال ترجمه بخش پاياني يكي از ارزشمندترين مقالات او را كه در نشريه Futures مورخه 19 آوريل 2006 به چاپ رسيده است، تقديم عموم آينده پژوهان گرامي مي نماييم.
براي دريافت متن كامل اصل مقاله به زبان انگليسي با فرمت PDF اينجا را كليك نماييد.
دكتر سعيد خزائي
سيد عليرضا حجازي
جهان آينده پژوهي بدون شك مرهون زحمات ارزشمند و گرانقدر جمع عظيمي از آينده پژوهان است كه دنياي امروز ما را به آينده پيوند مي زنند و در ميان آنان مي توان «النورا ماسيني» را يكي از بزرگترين ها دانست. ماسيني به عنوان يك بانوي آينده پژوه سهم ارزنده اي در پيشبرد دانش آينده پژوهي جهان دارد. اين آينده پژوه گواتمالايي الاصل اگر چه امروز در ايتاليا ساكن است و بيشتر او را يك ايتاليايي مي دانند تا يك گواتمالايي، اما در حقيقت به همه جهان و نه فقط نسل هاي امروز بلكه حتا نسل هاي آينده متعلق است.
در اين مجال ترجمه دومين بخش يكي از ارزشمندترين مقالات او را كه در نشريه Futures مورخه 19 آوريل 2006 به چاپ رسيده است، تقديم عموم آينده پژوهان گرامي مي نماييم.
براي دريافت متن كامل اصل مقاله به زبان انگليسي با فرمت PDF اينجا را كليك نماييد.
|
|
خواهشمندم هنگام نقل مطالب اين وبلاگ، منبع (نام و آدرس سايت، نام نويسنده، نام مترجم و تاريخ انتشار مقاله) حتما ذكر شود. متشكرم - سيد عليرضا حجازي |
|