آینده آموزش عالی

نوشته: سید علیرضا حجازی

 

اين احتمال وجود دارد که در آینده به جای آموزش "عالی" با آموزش "نه چندان عالی" روبه رو شويم! منظور از آموزش نه چندان عالی، همان آموزش "غیر رسمی" است. به بیانی دیگر آموزش های دانشگاهی در جهان امروز در جهت و مسیری حرکت می کنند که خواسته یا ناخواسته به گسترش آموزش های غیر رسمی کمک می کنند، آن هم با سهولت و سرعتی به مراتب بیشتر از آنچه که آموزش های رسمی و سنتی برای رسیدن به جایگاه کنونی خود طی کرده اند. دانشگاه های پيشرو این واقعیت را درک کرده اند و با برچیدن دیوارهای بلند و دروازه های قدیمی می کوشند خود را با تحولات دنیای جدید و دیجیتالی همگام سازند. در جهان امروز دیگر دانش و آموزش عالی از انحصار دانشگاه ها خارج شده است و دانش پژوهان در دانشگاهی به وسعت اقیانوس اینترنت به کسب دانش و آگاهی آن هم متناسب با نیاز و واقعیت های جهانی که در آن زندگی می کنند، می پردازند.

هشت سوخت اصلی جهان آينده

ترجمه: سید علیرضا حجازی

 

انرژي تجديد شونده هنوز تنها بخش كوچكي از تمامي انرژي‏هايي است كه ما از آن استفاده مي‏كنيم. در حالي كه اين روند به شكل فزاينده‏اي در حال تقويت است، اگر قرار باشد به كاهش وابستگي خود به نفت اميدوار باشيم، بايد در پي منابع جايگزين انرژي باشيم. افزون بر اين، بايد بدانيم دي‏اكسيد كربني كه بر اثر سوزندان نفت و سوخت‏هاي نفتي توليد مي‏كنيم در اتمسفر باقي مي‏ماند. خوشبختانه انديشمندان در آزمايشگاه‏هاي سراسر جهان روش‏هاي موثري را براي توليد انرژي يافته‏اند كه دسترس‏پذير بوده و در زير هزاران تن از پوسته‏ي زمين مدفون نشده‏اند.

چتر حسگر به شما مي‏گويد كه چه موقع بايد آن را باز كنيد

ممكن است براي كارآمدي‏سازي بيشتر يك چتر هيچ انديشه‏اي به ذهن شما خطور نكند، اما گروهي از محققان و مخترعان چتري هوشمند را معرفي كرده‏اند. دسته‏ي اين چتر با استفاده از ارتباطات بي‏سيم به پايگاه اينترنتي accuweather.com متصل مي‏شود و آخرين داده‏هاي پيش‏بيني آب و هوا را دريافت مي‎كند. اگر قرار باشد به زودي باران ببارد، دسته‏ي اين چتر با روشن و خاموش كردن چراغ‏هاي هشدار تعبيه شده در آن، شما را از اين رويداد آگاه مي‏كند. هر اندازه سرعت خاموش و روشن شدن اين چراغ بيشتر شود، احتمال بارندگي نيز بيشتر خواهد بود.

درصورت استفاده از اين چتر هوشمند، ديگر گرفتار باران‏هاي ناگهاني نشده و زير بارش باران غافلگير نخواهيد شد. حتا هنگامي كه قصد خروج از منزل داريد، مي‏توانيد بفهميد كه آيا امرزو بايد چتر خود را همراهتان برداريد يا خير.

منبع: http://blog.scifi.com/tech/archives/2007/11/01/ambient_umbrell_1.html  ، ۱ نوامبر 2007 

روبات جديدي براي نگهداري از افراد ناتوان

اين روبات انسان‏نما كه 6 ميليون گونه ارتباطات الكترونيكي را در حافظه‏ي خود ثبت كرده است، از سوي موسسه‏ي فناوري اطلاعات و ارتباطات ملي ژاپن ساخته شده است و تنها نمونه‏ي ساخته شده از اين نوع مي‏باشد. اين روبات كه براي تعامل با انسان طراحي شده است، قادر به برقراري ارتباط با كودكان، بزرگسالان، معلولان و تمامي افرادي است كه نيازمند توجه و مراقبت هستند. ارتباط اين روبات از نوع غيركلامي بوده و با يك‏بار شناسايي افراد، قادر به يادآوري آن‏ها در ملاقات‏هاي بعدي است. روبات ياد شده با استفاده از سامانه‏هاي تعبيه شده، پيوسته در حال يادگيري و شناسايي مقوله‏هاي جديد است.

گروهي از كارشناسان علوم شناختي و رفتاري ضمن ايجاد سامانه‏هاي تحليل رفتار در اين روبات، آن را به گونه‏اي طراحي كرده‏اند كه رفتار و حالات انسان را به حد چشمگيري شناسايي مي‏كند. مجموعه‏ داده‏هاي گردآوري شده در اين روبات در قالب الگوهاي رفتاري تدوين شده است. اين روبات حتا ژست افراد را نيز شناسايي مي‏كند.

اهميت پروژه‏ي اين روبات در ژاپن از آن جهت قابل توجه است كه بخش عمده‏ي جمعيت ژاپن را بزرگ‏سالاني تشكيل مي‏دهند كه اغلب نيازمند مراقبت هستند. تجربه‏ي موفقيت آميز كاري اين روبات مي‏تواند چشم‏انداز اميدوار كننده‏اي را فراروي تصميم‏سازان ژاپني براي رسيدگي به نيازهاي مراقبتي سالمندان اين كشور ترسيم كند.

منبع: http://blog.scifi.com/tech/archives/2007/10/25/nict_android_ge.html  ، ۲۵ اكتبر 2007

هاور كرافت جديدي كه تحت هر شرايطي راه خود را مي‏گشايد

كشور نيوزيلند به تازگي‏ها هاوركرافت جديدي را به نمايش درآورد كه توقف براي آن مفهومي ندارد. رودي هيمن، طرح اين هاوركرافت پس از يازده سال تجربه و مطالعه، اينك آخرين نمونه از كوشش‏هاي خود در اين عرصه را ارايه كرده است.

اين وسيله‏ي نقليه آبي ـ خاكي با بال‏هاي خود مي‏تواند تا ارتفاع 6 فوت از سطح آب به پرواز درآيد، اما ارتفاع مطلوب آن از سطح آب‏ها 4 فوت است.

اين وسيله در نگاه نخست شبيه يك هاوركرافت به نظر نمي‏رسد، اما در حقيقت تركيبي از هاوركرافت و هواپيماهاي سبك است. اين وسيله براساس اعلام طراح آن، همچنان در حال تكميل است، اما پوشيدن لباس مناسب و به سر داشتن كلاه ايمني از الزامات حركت با آن است.

منبع: http://blog.scifi.com/tech/archives/2007/10/28/hovercraft_surp.html  ، ۲۸ اكتبر 2007

لباس هشدار دهنده‏ي جديد كه مهاجمان و خرس‏ها را فراري مي‏دهد

طراحان لباس‏هاي هوشمند به تازگي لباسي را ابداع كرده‏اند كه با به صدا در آوردن آژيري با قدرت 125 دسي‏بل، مهاجمان يا حيوانات وحشي را از پيرامون شما فراري مي‏دهد. بدون ترديد راه‏هاي فراواني براي محافظت از خود در اماكن خطرناك وجود دارد، اما به صدا درآمدن يك آژير، آن هم به صورت ناگهاني مي‏تواند انديشه‏ي جالبي باشد. كسي كه اين لباس را به تن مي‏كند، كافي است با كشيدن يك حلقه‏ي كوچك، آژير پرصداي اين لباس را به صدا در آورد و دشمن يا حيوان وحشي را فراري دهد. در حال حاضر، قيمت پيشنهادي براي اين لباس جالب 40 تا 60 دلار در نظر گرفته شده است.

منبع: http://blog.scifi.com/tech/archives/2007/10/24/alarmwear_appar.html  ، ۲۴ اكتبر 2007

شركت كانن مفهوم دوربين‏هاي ديجيتال آينده را تغيير داده است

با وجود آن كه شركت‏ كانن پيش از اين نيز در حوزه‏‏ي ساخت دوربين‏هاي عكاسي فعاليت داشت، اما كوشش‏هاي اخير اين شركت، مفهوم دوربين‏هاي ديجيتال آينده را با تغييرات چشمگيري روبه‏رو ساخته است. ديويد مانشر به تازگي دوربين سرانگشتي جديدي را از جانب شركت كانن ارايه داده است. اين دوربين كه مي‏تواند به آساني بر روي انگشتر شما جاسازي شود، براي انتقال داده‏ها از الياف الكتريكي بسيار نازكي استفاده كرده است.

منبع: http://blog.scifi.com/tech/archives/2007/10/26/canon_snap_conc.html  ، ۲۶ اكتبر 2007

ساخت دست سايبرنتيك

آيا گمان مي‏كنيد سايبورگ[1] تنها يك افسانه يا تخيل علمي است؟ اگر آزمايشگاه فيزيك كاربردي (اي.پي.ال) در اين زمينه چيزي براي اظهارنظر داشته باشد، تا پايان دهه‏ي جاري اين رويا به يك واقعيت تبديل خواهد شد. شايد اين اظهارنظر اندكي بلندپروازانه، اما همه‏ي ما منتظر آن هستيم.

در شكل‏هايي كه در اين بخش مشاهده مي‏كنيد، تصاويري از يك كليشه‏ي سايبرنتيك از اندام دست انسان با عنوان پروتوـ2 به نمايش در آمده است كه آزمايشگاه يادشده اميدوار است آن را به عنوان يك پيشرفت جديد در سمپوزيوم فناوري كه قرار است به وسيله‏ي دارپا، آژانس تحقيقات پيشرفته‏ي دفاعي پنتاگون براي پروژه‏هاي كاربردي و نظري برگزار شود، به نمايش در آورد. از آن جا كه بسياري از معلولان در حال حاضر گزينه‏اي جز استفاده از اندام‏هاي مصنوعي ندارند، دنده‏هاي بيونيك و دست‏ها و اندام‏ واره‏هاي سايبرنتيك مي‏توانند در قرن 21 به مفاهيمي كاربردي مبدل شوند.

موضوع اصلي، ايجاد دستي است كه به آساني قابل كنترل باشد. در حالي كه رويكرد كنوني مرتبط با تزريق حسگرهايي به اندازه‏ي دانه‏ي برنج در ماهيچه‏ها است، دانشمندان اي.پي.ال مي‏گويند سرانجام ناگزير خواهند بود، الكترودهايي را به طور مستقيم به اعصاب يا مغز متصل كنند تا كار ارسال پيام‏هاي عصبي به آساني صورت گيرد. با وجود تمامي چالش‏ها، اين پروژه مي‏تواند براي معلولان اندامي نويدبخش آينده‏اي اميدبخش‏تر باشد.

منبع:  http://blog.scifi.com/tech/archives/2007/08/08/cybernetic_hand.html  ، ۸ ‎آگوست 2007 

---

[1]. ارگان يا ارگانيسم مبتني بر فناوري سايبرنتيك (دانش ارسال فرامين از طريق امكانات رايانه‏اي)

نانو راديو، كوچك‏تر از آن که به چشم بيايد

پژوهشگران دانشگاه كاليفرنيا، ايرواين، نخستين راديويي را كه از قطعات ساخته شده در مقياس نانو استفاده مي‏كند، طراحي كرده‏اند. تاكنون تمامي اين قطعات راديو ريزسازي نشده‏اند، بلكه تنها ديماجولاتور اين راديو از نانولوله‏هاي كربني ساخته شده است كه 50 ميكرون طول دارند. اما اين نخستين گام در مسير ساخت راديويي كارآمد و فو‏ق‏العاده كوچك به اندازه‏اي است كه براي چشم غيرمسلح قابل مشاهده نباشد.

وزارت دفاع امريكا پشتيباني مالي از اين پژوهش را برعهده گرفته است. هنوز روشن نيست كه چرا ارتش آمريكا به يك راديوي نامريي نياز دارد، اما اين احساس وجود دارد كه استيوجابز بنيان‏گزار شركت اپل به آن علاقه دارد. شايد چنين راديويي در آينده تحولي چشمگير در بهره‏برداري از تجهيزات مخابراتي را به همراه داشته باشد.

منبع: http://blog.scifi.com/tech/archives/2007/10/18/nano_radio_has.html، ۱۸ اكتبر 2007 

نمايش اتومبيل فرودگاهي جديد سوزوكي

شركت سوزوكي در نمايشگاه نقليه‏ي موتوري توكيو طرح جديدي از اتومبيل‏هاي كم مصرف را در قالب يك اتومبيل فرودگاهي براي جابجايي مسافران و بسته‏هاي همراه آن‏ها به نمايش در آورد. اين وسيله‏ي نقليه‏ به گونه‏اي طراحي شده است كه مسافر مجبور به سوار يا پياده شدن از يك درب خاص نيست و به طور هم‏زمان از تمامي جهت‏ها امكان سوار يا پياده شدن وجود دارد.

 

منبع: http://blog.scifi.com/tech/archives/2007/10/27/suzuki_launches.html  ، ۲۷ اكتبر 2007 

غلطكي با قابليت كنترل از راه دور

گشودن مسيرهاي امن در مناطق بحران‏زده همواره يكي از نيازهاي اساسي سازمان‏هاي امدادي است. اين اقدام از آن جهت داراي اهميت است كه اغلب در چنين مناطقي به سادگي امكان عمليات راه‏سازي امكان‏پذير نمي‏باشد و در بسياري از مواقع همراه با مخاطرات فراواني است كه جان افراد را تهديد مي‏كند.

به تازگي غلطكي ساخته شده است كه با وجود برخورداري از ظاهري مشابه اسباب‏بازي كودكان، مي‏توان نقش مهمي در كوبيدن زمين‏هاي موردنظر براي گشودن راه و ايجاد جاده‏ها داشته باشد. اين ميني غلطك توانمندي‏ كنترل از راه دور را داشته و در صورت نصب يك دوربين بي‏سيم بر روي آن، مي‏تواند داوطلب و جانشين مناسبي براي جاده‏سازان مناطق بحراني باشد. اين غلطك را شركت تونكا كه يك شركت انگليسي است، ساخته و دست اندركاران صنايع راه سازي استقبال خوبي از آن به عمل آورده‏اند.

منبع: http://blog.scifi.com/tech/archives/2007/10/26/remote_controll_1.html  ، ۲۶ اكتبر 2007

معرفی کتاب - توسعه كتابخانه هاي ديجيتال

ترجمه و گردآوري: ميترا ديلمقاني، سيد عليرضا حجازي

ناشر: انتشارات دانشگاه صنعتي مالك اشتر

شابك: 5-41-8452-964

تعداد صفحات: 123 صفحه

قيمت: 2500 تومان

نشاني ناشر: تهران، لويزان، دانشگاه صنعتي مالك اشتر، مركز آموزشي، پژوهشي اطلاع رساني، مديريت انتشارات و مستند سازي 

 

اشاره: 

كتابخانه‌هاي ديجيتالي به عنوان يكي از نمادهاي خدمات اطلاع‌رساني در دوره‌ي معاصر نقش ويژه‌اي را در ادامه‌ي خدمات كتابخانه مناسب و به هنگام بر عهده گرفته اند. توسعه اين كتابخانه ها مستلزم آگاهي از ابعاد آشكار و پنهاني است كه در طراحي، سازماندهي و راه اندازي آنها موثر است. كتاب حاضر ضمن تشريح اصول و مباني نظري مطرح در ساختار كتابخانه هاي ديجيتالي، چشم انداز روشني از اين پديده ي معاصر اطلاع رساني را فراروي كتابداران و اطلاع رسانان قرار داده است. اين كتاب مشتمل بر 10 گفتار است.

برخي از مطالب كتاب بدين‌قرار است: ديجيتال‌سازي، مفاهيم كليدي در يك كتابخانه‌ي ديجيتالي، كتاب الكترونيك، استانداردهاي كتاب‌خانه‌هاي ديجيتال، سرويس‌هاي كتاب‌انه‌ي ديجيتالي، انواع كتابخانه‌ي ديجيتالي، مديريت مجموعه‌هاي ديجيتالي، و چالش‌هاي پژوهش در آرشيو ديجيتالي.

معرفی کتاب - طراحي پورتال: فرصت ها و چالش ها

گردآورنده: دكتر علي جعفري

مترجم: سيد عليرضا حجازي

ويراستار: ميترا ديلمقاني

ناشر: انتشارات دانشگاه صنعتي مالك اشتر

شابك: 3-11-8452-964

تعداد صفحات: 112 صفحه

قيمت: 2200 تومان

نشاني ناشر: تهران، لويزان، دانشگاه صنعتي مالك اشتر، مركز آموزشي، پژوهشي اطلاع رساني، مديريت انتشارات و مستند سازي

 

اشاره:

پورتال دروازه اي به اينترنت است كه در آن پيوندهايي به ديگر وب سايت ها ايجاد شده است. ژورتال ها نوع جديدي از محيط هاي مبتني بر شبكه هستند كه از يك سو ارتباطات عميقي با سامانه هاي اطلاعات سازماني و از سوي ديگر با نيازها و اولويت هاي كاربران دارند. اين كتاب به توصيف ژورتال و وضعيت فعلي به كارگيري آن در بخش آموزش عالي پرداخته است كه بحث اصلي آن طراحي پورتال در عرصه هاي دانشگاهي احساس مي شد به رشته تحرير درآمده است. اين كتاب مشمل بر 7 فصل است.

ویژگی های هفتگانه پیشگامان آینده

نوشته: سید علیرضا حجازی

 

وقتی با افکار و ایده هایی رو به رو می شویم که مربوط به زمانهای گذشته هستند اما همچنان در جهان امروز جذابیت و کارایی دارند، این پرسش در ذهن ما شکل می گیرد که راز این ماندگاری در چیست؟ آیا صاحبان این افکار و ایده ها افرادی بوده اند که جلوتر از زمان خود زندگی می کرده اند؟! و آیا واقعاً می توانیم جلوتر از زمانی که در آن به سر می بریم، باشیم و در آن زندگی کنیم؟! چه ویژگی هایی در یک آینده پژوه واقعی وجود دارد که گمانه زنی های او را به آینده های اجتناب ناپذیر مبدل می سازد؟

شهرها به آينده مي‌نگرند

نگاهي به همايش Broadband Cities 2007 هلند

ترجمه : زينب مهدوي فر

 

در دنياي پوياي امروز كه توسعه و پياده‌سازي فناوري با سرعت شگفت‌انگيزي در جريان است، يكي از جذاب‌ترين و مورد توجه‌ترين فناوري‌ها "پهن‌باند" يا اينترنت پرسرعت محسوب مي‌شود كه به عنوان راه‌انداز توسعه، فراگيري اجتماعي و پايداري مطرح است.

روش شناسي آينده نگري

نوشته: سيد عليرضا حجازي

انجام هر فعاليت علمي مانند بسياري از ديگر فعاليت هاي هدفمند نيازمند روش و شيوه مناسبي است به گونه اي كه دستيابي به هدف اصلي يعني آگاهي از يك امر و ابعاد گوناگون آن ميسر شود. بديهي است آينده نگري نيز در مقام يك كوشش علمي و هدفمند كه به منظور كسب آگاهي از آينده و رويدادهاي آينده صورت مي گيرد، به روش شناسي مناسب خويش نياز دارد. آگاهي از روش ها و به بيان بهتر روش شناسي آينده مي تواند ديدگاهي علمي را در اختيار علاقمندان به امور آينده قرار دهد و آنان را در كوشش هاي آينده گراي خود ياري نمايد. اين روش شناسي آينده نگري است كه پژوهش هاي آينده محور و به طور كلي آينده پ‍‍ژوهي را از ارزش و جايگاه شايسته فعاليت هاي علمي برخوردار مي سازد. از اين رو آگاهي از شيوه هاي آينده نگري را مي توان گام نخست در هر كوشش علمي كه با هدف گذاشتن سنگ بنايي براي آينده به عمل مي آيد، به شمار آورد.