به پايان آمد اين دفتر

دير آمدم، اما زود مي روم. به هر حال هر آغازي، پاياني دارد و اين وبلاگ هم پايان يافت. البته به علت زياد شدن مشغله هاي كاري خودم بود كه ديگر نتوانستم مطالب اين وبلاگ را به روز سازي يا اصطلاحاً (Update) كنم. به هر حال خوشحالم كه آخرين مقاله ام را هم  در زمينه فناوري اطلاعات به اين وبلاگ اضافه كردم و ساماندهي تمامي مقالاتي را كه طي سال هاي اخير نوشته بودم، با موفقيت به پايان برسانم.

از تمام دوستاني كه در اين مدت كوتاه با اظهار نظرهاي خود مشوق من در اين كار علمي بودند، سپاسگزارم و اميدوارم مقالاتي كه در اين وبلاگ گردآوري كردم براي دانشجويان رشته فناوري اطلاعات و ارتباطات و عموم علاقمندان اين فناوري مفيد باشد.

در پايان شما را به سپيدي زمستان سال 1385 مي سپارم و تا بهاري ديگر بدرود.

شكوه دنياي مجازي

بايد به زمان اجازه بدهيم که بگذرد، چرا که با گذر خود، می تواند از سويی ديدگاه هايمان را تلطيف کند و از سويی ديگر ما را نسبت به واقيت ها واقع بين سازد. پس چندان غير طبيعی نيست که ديواره های شکوه دنيای مجازی که امروزه انسان ها با استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات برای خودشان ساخته اند، نه يکباره بلکه به تکرار فرو بريزد و خواسته های آنان را بر باد دهد.

10 گام اساسي براي آن كه يك مدير الكترونيكي (E-Manager) شويم

ديروز تقريباً پس از يك سال، دوباره توانستم دكتر علي اكبر جلالي را از نزديك و در قالب يك سمينار تخصصي در انستيتو ايزايران ببينم. مثل هميشه سرزنده و بشاش و خودماني بود. شايد همين خودماني بودن و بي تكلف بودن اوست كه توانسته قلب و روح بسياري را در حوزه آي تي همراه خودش كند. به هر حال از اين ديدار خيلي خوشحال شدم مخصوصاً اين كه بحث جالبي را براي اين سمينار آماده كرده بود و ارايه داد. موضوع مدير الكترونيكي يا همان E-manager بود. با خودم فكر كردم تا مطالب آن را فراموش نكرده‎ام دست به كار شوم و يك مقاله مختصر از آن تهيه كنم و روي وبلاگم بگذارم. مطمئنم از مقاله هاي خودم خيلي بهتر است، چون براي همه قابل فهم و استفاده است. شايد هم از اين به بعد همين طوري بنويسم. نگارش علمي را دوست دارم اما نه هميشه.

بگذريم آنچه در ادامه مي آيد مقاله‎اي است كه درباره آن گفتم.

وقتي كوچكترها بزرگترها را به حركت در مي آورند!

چندي پيش نمايشگاه جيتكس در امارات متحده عربي برگزار شد و حتماً مي دانيد كه اين نمايشگاه به طور سالانه در يكي از كشورهايي كه ميزباني اين نمايشگاه را بر عهده مي گيرند برگزار مي شود. فلسفه برگزاري چنين نمايشگاه هايي در اساس ارايه آخرين دستاوردهاي علمي و فني در زمينه فناوري اطلاعات و ارتباطات است. كشور ما نيز در قالب چند كشور خصوصي در اين نمايشگاه حضور داشت و به معرفي برخي از محصولات فناورانه خود كه البته بعضي از آن ها نيز تكراري بودند، پرداخت.

اين كه حضور ايران در چنين نمايشگاه هايي تا چه حد مي تواند تعيين كننده باشد، مهم نيست. مهم اين است كه توليد كنندگان نرم افزار يا سخت افزار ايراني در نمايشگاه هايي مانند جيتكس چه حرفي براي گفتن دارند؟

عرصه فناوري اطلاعات و ارتباطات آنقدر گسترده است كه واقعاً تقسيم بندي آن كار مشكلي است اما دز يك نگاه كلي مي توان دريافت كه هر كشوري در زمينه اي خاص رشد و پيشرفت داشته است. امروزه به محض شنيدن نام تايوان به ياد سخت افزار مي افتيم، و همين كه از هوش مصنوعي سخن به ميان مي آيد نام ژاپن با مساحتي به مراتب كوچكتر از كشور ما مي درخشد!

هنگامي كه نام ايران را مي شنويم به ياد چه چيزي مي افتيم؟ ما نرم افزاري هستيم يا سخت افزاري؟ ويژگي صنعت آي تي در كشور ما چيست؟ در اساس آيا ما توليد كننده ايم يا مصرف كننده؟ آيا مي توانيم علاوه بر مصرف در زمينه ي خاصي توليد هم داشته باشيم؟

تا به حال چند سمينار و همايش در ستايش آي تي در كشور ما برگزار شده؟ دستاورد عملي اين همه حرف و سخن چه بوده؟

 اگر توليد كننده ايم چه چيزي و در كجا توليد مي كنيم؟ حجم توليد محصولات مرتبط با آي تي ما چقدر است و بازارهاي فروش محصولات ما چه كشورهايي هستند؟

آيا مي توانيم عراق و افغانستان را دو بازار منحصر به فرد در نظر بگيريم  و آن ها را مصرف كننده اصلي نرم افزار و سخت افزار توليدي خودمان بدانيم؟ براي چنين هدفي يا پيشنهادي چه برنامه هايي داريم؟ و ... صدها پرسش ديگر.

اگر قدري نظام مند بينديشيم در مي يابيم كه با برنامه ريزي واقع بينانه و پرهيز از شعار زدگي مي توانيم در منطقه رتبه قابل توجهي در صنعت آي تي داشته باشيم. آيا ما از دوبي برتر نيستيم؟ اعتماد به نفس و باور داشتن به توانمندي ها و ظرفيت هاي داخلي مي تواند زمينه ساز چنين برتري باشد. منتها فبل از هر چيز بايد خودمان را قبول داشته باشيم و سستي و تنبلي را با هوشياري و كوشش جايگزين كنيم.

منابع انساني ما به مراتب برتر از منابع انساني هستند كه اين روزها در امارات يا ديگر كشورها دست اندركار صنعت آي تي هستند.

شايد در حوزه آي تي كوچك باشيم، اما مي توانيم بزرگ هاي آي تي را به دنبال خودمان بكشيم. باور كنيم كه مي توانيم. به اميد آن روز.

تخيل سازمان يافته: آفرينش سناريو و تدوين نظريه

رهيافتي به تكنيك حل مساله در سازمان‎ها و بنگاه‎هاي كسب و كار

نوشته: دكتر سعيد خزايي، ميترا ديلمقاني، سيد عليرضا حجازي

اين مقاله را به تازگي در كنفرانس بين المللي تكنيك هاي حل مساله ارايه كرده بوديم كه خوشبختانه به عنوان مقاله پذيرفته شده در نظر گرفته شد. ظاهراً قرار است مقالات پذيرفته شده توسط دبيرخانه كنفرانس چاپ شود.

چكيده

اين مقاله به بررسي ارتباط ميان آفرينش سناريو و تدوين نظريه در جستجو‌ي رهيافتي براي حل مسايل سازماني پرداخته است. براي اين منظور دو ملاحظه‎ي كليدي مورد توجه قرار گرفته است. نخست آن كه نبود نظريه‌ و نظريه‎پردازي در آفرينش سناريو نيازي واقعي و قابل لمس است. دوم اين كه آفرينش سناريو مي‌تواند گونه‌اي از نظريه‎پردازي را شكل دهد. اين دو ملاحظه‎ي كليدي با استفاده از فعاليت‌هاي بنيادين در حوزه‎ي "آفرينش سناريو" و "تدوين نظريه" فرايندي را تبيين مي‎كند كه مي‌توان از آن با نام "تخيل سازمان‌ يافته" ياد كرد. اين فرايند كه براساس فعاليت‌هاي اصلي در عرصه‌ي مديريت و ديدگاه‌هاي تحول سازماني تدوين شده است، آفرينش سناريو را به مثابه فرايندي ارزشمند توصيف مي‎كند كه در جريان آن نظريه‌ها تدوين مي‌شوند و تغيير مي‌يابند.  نتايج و پيامدهاي مورد انتظار كارشناسان مديريت سازماني در پايان مقاله آورده شده است.

مفاهيم جديد نشر الكترونيك

تكنولوژيSFX

بسياري از ما رابطه‌اي توام با علاقه و تنفر به منابع اطلاعاتي پيوسته(online) داريم. از يك طرف اين منابع طيف وسيعي از انواع تحقيقات نظير مقالات نشريات، كنفرانس‌ها، پايان‌نامه‌ها، گزارشات و ... را در برمي‌گيرند و اين گستردگي منابع به ما در جمع‌آوري پيشينه‌هاي تحقيق كمك شاياني مي‌كند. از طرف ديگر بسياري از اين بانك‌هاي اطلاعاتي به صورت چكيده هستند و ارتباط كمي بين اطلاعات موجود در آنها، بانك‌هاي اطلاعاتي ديگر و منابع رايگان موجود در اينترنت ( مانند صفحات خانگي محققين) وجود دارد. به عبارت ديگر يك كتابخانه بايد تعداد زيادي از بانك‌هاي اطلاعاتي را مشترك باشد تا بتواند نيازهاي اطلاعاتي كاربران خود را برآورده مي‌كند.

تكنولوژي SFX كه توسط محققين دانشگاه گنت پايه‌گذاري شده است و نام آن از اصطلاح جلوه‌هاي ويژه (Special Effects) اقتباس شده، توانسته است اين ايراد وارد شده به بانك‌هاي اطلاعاتي را مرتفع نمايد. كليد اصلي حل اين مشكل قابليت ايجاد لينك بين منابع اطلاعاتي توسط SFX است. به عبارت ديگر SFX اين امكان را فراهم مي‌كند كه ارتباط بين سرورهاي حاوي اطلاعات كه در سراسر جهان پراكنده‌اند، برقرار شده و محقق با جستجو در يك بانك اطلاعاتي مي‌تواند به بسياري منابع اطلاعاتي ديگر دسترسي داشته باشد.

معرفي يك پايگاه اطلاعاتي كتابهاي الكترونيكي تمام متن رايگان در اينترنت

 

The Internet Public Library

http://www.ipl.org/div/subject/browse/hum60.60.00/.ipl.org/reading/books

اين سايت مربوط به كتابخانه عمومي اينترنت يا The  Internet  Public  Library مي باشد. اين كتابخانه در خدمت عموم بوده و در يك محيط آموزشي / فراگيري زير نظر دانشكده اطلاع رساني دانشگاه ميشيگان آمريكا خدمات خود را ارائه مي دهد.  با مراجعه به نشاني اينترنت بالا مي توانيد به جستجوي Online Texts اقدام نماييد. از طريق بخش كتابهاي تمام متن رايگان از طريق كليد واژه در عنوان كتاب، نام نويسنده و يا كليد واژه در هر كجاي متن امكان جستجو پيش بيني شده است. علاوه بر اين، امكان پيش بيني شده Dewey دسترسي به كتاب ها را از طريق طبقه بندي امكان پذير ساخته است. امكان دسترسي به كتاب ها از طريق فهرست الفبايي عناوين آنها نيز وجود دارد.

 

چگونه از نشريات الكترونيكي Elsevier در Science Direct استفاده كنيم؟

مجموعه الكترونيكي ناشر Elsevier حاوي بيش از 1600 مجله معتبر علمي در كليه زمينه‌هاي علوم، تكنولوژي و پزشكي، يكي از مهمترين  مجموعه مجلات الكترونيكي دنيا به شمار مي‌آيد. بسياري از دانشگاههاي كشور در طول ساليان متمادي، تعدادي از مجلات اين ناشر را به صورت چاپي مشترك بوده. اين مجلات به صورت الفبايي و همچنين به صورت موضوعي طبقه‌بندي شده اند. همچنين اين محصول متعلق به Elsevier با نام Sciencedirect نيز از طريق اينترنت قابل دسترسی است. کاربران صرفاً با دسترسی مجاز خود و در صورت برخورداري از اشتراك مجلات، مي توانند به نشانی ذيل مراجعه نمايند و به دريافت متن مقالات مندرج در مجلات ياد شده اقدام نمايند:

http://www.sciencedirect.com

اينترنت 3 در راه است!

 

هرچند كه اينترنت 2 هم آمد اما كسي متوجه آن نشد. اكنون اينترنت 3 در راه است! در دوران رياست جمهوري بيل كلينتون طرح اينترنت 2 تحت نظارت معاون وي ال گور به اجرا در آمد اما به لحاظ برخي موانع فني و اجتماعي تحقق فراگير آن در سراسر جهان عملي نشد. از اينرو پدر اينترنت يعني تيم برنرز لي به همراه تيمش به طراحي و راه اندازي آنچه كه آن را وب معنايي (Semantic Web) خواندند، بسنده كردند.

 

وب معنايي در واقع تحقق آرزوي ديرين كاربران اينترنت يعني تشخيص و شناسايي هوشمندانه نيازهاي اطلاعاتي آنان است. در حقيقت وب معنايي با برچسب دار كردن اسناد و محتويات اينترنتي آن‎ها را نسبت به يكديگر متمايز مي‎كند و در صورت درخواست يك كاربر براي دستيابي به اطلاعاتي خاص، برچسب ها را خوانده و اطلاعاتي را به او مي دهد كه مورد نياز وي مي‎باشد. اين امر سبب كاهش اطلاعات كاذب و نامرتبط مي‎گردد.

 

اما اينترنت يا وب 3 چيست؟ اينترنت 3 يعني سرمايه‎گذاري مشترك در زمينه راه اندازي و فراگير ساختن وب معنايي. به بيان ديگر تجربه نه چندان موفق اينترنت 2 سبب شد تا از هم اكنون انديشه فعاليت مشترك كشورها در زمينه راه اندازي اين شبكه جهاني به عنوان يك ضرورت اساسي تشخيص داده شود و از كليه امكانات و ظرفيت هاي موجود براي تحقق اين خواست بشري بهره برداري گردد.

 

مي توان اميدوار بود كه اينترنت 3 تا حدودي از شكاف ديجيتالي موجود ميان كشورهاي پيشرفته و توسعه نيافته بكاهد و بهره‎گيري از رسانه‎ي اينترنت را براي همگان ميسر سازد. نا گفته نماند كه وب معنايي هنوز مراحل تكميل خود را مي گذراند و تا رسيدن به مرحله‎اي كه كاربرد همگاني پيدا كند راهي نسبتاً طولاني در پيش دارد.

 

به موازات كوشش‏هايي كه براي طراحي و توسعه‎ي وب معنايي صورت گرفته است، گروه‎هاي ديگري نيز هستند كه بر روي ريز قالب‎ها (Micro-formats) كار مي كنند و مي كوشند قالب‎هاي نرم‎افزاري كوچكي را با گنجاندن دستورات اندكي در بدنه صفحات وب به گونه‎اي همان كار وب معنايي را به شيوه‎اي راحت‎تر انجام مي دهند. امروز فناوري اطلاعات آنقدر سريع پيشرفت و توسعه پيدا مي‎كند كه حقيقتاً انسان در مي‎ماند كدام راه يا روش مي‎تواند سريعتر و بهتر نيازهاي اطلاعاتي كاربران را تأمين نمايد.  

 

پس بي‎صبرانه منتظر ديدن اينترنت 3 مي مانيم!